Hướng dẫn thiết kế module nhớ

-

Tài liệu Kiến trúc máy tính - Chương 5: Bộ nhớ máy tính: KIẾN TRÚC MÁY TÍNHChương 5BỘ NHỚ MÁY TÍNH1Nội dung chương 55.1. Tổng quan về hệ thống nhớ 5.2. Bộ nhớ bán dẫn 5.3. Bộ nhớ chính 5.4. Bộ nhớ cache 5.5. Bộ nhớ ngoài 5.6. Bộ nhớ ảo 5.7. Hệ thống nhớ trên máy tính cá nhân21. Các đặc trưng của hệ thống nhớ 2. Phân cấp hệ thống nhớ của máy tính5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ 3▪ Vị trí:  Bên trong CPU: tập thanh ghi  Bộ nhớ trong: bộ nhớchính và cache  Bộ nhớ ngoài: các thiết bị nhớ ▪ Dung lượng:  Độ dài từ nhớ(tính bằng bit)  Số lượng từ nhớ ▪ Đơn vị truyền:  Theo từng từ nhớ  Theo từng khối (block) nhớ ▪ Phương pháp truy cập:  Truy cập tuần tự (băng từ)  Truy cập trực tiếp (các loại đĩa)  Truy cập ngẫu nhiên (bộ nhớbán dẫn)  Truy cập liên kết (cache)5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ Các đặc trưng của hệ thống nhớ4▪ Hiệu năng:  Thời gian truy cập  Chu kỳ nhớ  Tốc độ truyền ▪ Kiểu vật lý:  Bộ nhớ bán dẫn  Bộ nhớ từ  Bộ nhớ quang ▪ Các đặc tính vật lý:  Khả biến (mất điện thì mất thông tin) / Không khả biến  Xóa được / Không xóa...


Bạn đang xem: Hướng dẫn thiết kế module nhớ

*
*

Xem thêm: Cung Ma Kết Là Con Gì ? Cách Thiết Kế Và Bố Trí Nội Thất Nhà Cho Cung Chủ Ma Kết

Bạn đang xem trước 20 trang mẫu tài liệu Kiến trúc máy tính - Chương 5: Bộ nhớ máy tính, để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
KIẾN TRÚC MÁY TÍNHChương 5BỘ NHỚ MÁY TÍNH1Nội dung chương 55.1. Tổng quan về hệ thống nhớ 5.2. Bộ nhớ bán dẫn 5.3. Bộ nhớ chính 5.4. Bộ nhớ cache 5.5. Bộ nhớ ngoài 5.6. Bộ nhớ ảo 5.7. Hệ thống nhớ trên máy tính cá nhân21. Các đặc trưng của hệ thống nhớ 2. Phân cấp hệ thống nhớ của máy tính5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ 3▪ Vị trí:  Bên trong CPU: tập thanh ghi  Bộ nhớ trong: bộ nhớchính và cache  Bộ nhớ ngoài: các thiết bị nhớ ▪ Dung lượng:  Độ dài từ nhớ(tính bằng bit)  Số lượng từ nhớ ▪ Đơn vị truyền:  Theo từng từ nhớ  Theo từng khối (block) nhớ ▪ Phương pháp truy cập:  Truy cập tuần tự (băng từ)  Truy cập trực tiếp (các loại đĩa)  Truy cập ngẫu nhiên (bộ nhớbán dẫn)  Truy cập liên kết (cache)5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ Các đặc trưng của hệ thống nhớ4▪ Hiệu năng:  Thời gian truy cập  Chu kỳ nhớ  Tốc độ truyền ▪ Kiểu vật lý:  Bộ nhớ bán dẫn  Bộ nhớ từ  Bộ nhớ quang ▪ Các đặc tính vật lý:  Khả biến (mất điện thì mất thông tin) / Không khả biến  Xóa được / Không xóa được ▪ Tổ chức5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ Các đặc trưng của hệ thống nhớ55.1 Tổng quan về hệ thống nhớ Phân cấp hệ thống nhớ của MT6▪ Tập thanh ghi (Registers):  Là thành phần nhớ nằm trong CPU, được coi là mức nhớ đầu tiên  Chứa các thông tin phục vụ cho hoạt động ở thời điểm hiện tại của CPU ▪ Bộ nhớ đệm nhanh (Cache):  Bộ nhớ có tốc độ nhanh được đặt giữa CPU và bộ nhớ chính nhằm tăng tốc độ truy cập bộ nhớ của CPU.  Thường được chia thành một vài mức (L1, L2) ▪ Bộ nhớ chính (Main Memory):  Chứa các chương trình và dữ liệu đang được sử dụng. ▪ Bộ nhớ ngoài (External Memory):  Chứa các tài nguyên phần mềm của máy tính. 5.1 Tổng quan về hệ thống nhớ Hệ thống nhớ của máy tính71. Phân loại 2. Mô hình cơ bản của chip nhớ 3. Thiết kế module nhớ bán dẫn5.2 Bộ nhớ bán dẫn8▪ Gồm 2 loại chính: ROM và RAM ▪ ROM (Read Only Memory): bộ nhớ chỉ đọc ▪ Đặc điểm:  Bộ nhớ chủ yếu dùng để đọc thông tin  Bộ nhớ không khả biến  Chứa các chương trình và dữ liệu cố định với hệ thống 5.2 Bộ nhớ bán dẫnPhân loại9▪ Các loại bộ nhớ ROM:  Maskable ROM (ROM mặt nạ): thông tin được ghi khi chế tạo  PROM (Programmable ROM): ▪ Khi chế tạo chưa có thông tin ▪ Cho phép ghi thông tin được 1 lần bằng thiết bị chuyên dụng  EPROM (Erasable PROM): ▪ Cho phép xóa bằng tia cực tím ▪ Ghi lại bằng thiết bị nạp EPROM  EEPROM (Electrically Erasable PROM): ▪ Có thể xóa bằng tín hiệu điện và ghi lại thông tin ngay trong mạch làm việc (không cần thiết bị ghi riêng) ▪ Có thể xóa và ghi lại ở mức từng Byte ▪ Dung lượng nhỏ  Flash Memory: giống EEPROM nhưng: ▪ Đọc/ghi theo từng block ▪ Tốc độ rất nhanh, dung lượng lớn 5.2 Bộ nhớ bán dẫn ROM10▪ RAM (Random Access Memory): bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên ▪ Đặc điểm:  Là bộ nhớ đọc/ghi (Read/Write Memory – RWM)  Bộ nhớ khả biến  Chứa các thông tin tạm thời 5.2 Bộ nhớ bán dẫn RAM (Random Access Memory)11▪ Các loại bộ nhớ RAM:  SRAM (Static): RAM tĩnh ▪ Mỗi phần tử nhớ là một mạch lật 2 trạng thái ổn định → thông tin trên SRAM ổn định ▪ Tốc độ nhanh ▪ Dung lượng chip nhớ nhỏ ▪ Giá thành đắt ▪ Thường dùng làm bộ nhớ Cache  DRAM (Dynamic): RAM động ▪ Mỗi phần tử nhớ là một tụ điện rất nhỏ → cứ sau một khoảng thời gian thì điện tích trên tụ điện sẽ bị mất, cho nên thông tin trên DRAM không ổn định → khắc phục bằng mạch làm tươi (refresh) DRAM ▪ Tốc độ chậm (do mất thời gian làm tươi DRAM) ▪ Dung lượng chip nhớ lớn, giá thành rẻ ▪ Thường dùng làm bộ nhớ chính5.2 Bộ nhớ bán dẫn RAM (Random Access Memory)125.2 Bộ nhớ bán dẫn Mô hình cơ bản của chip nhớ135.2 Bộ nhớ bán dẫn Mô hình cơ bản của chip nhớ145.2 Bộ nhớ bán dẫn Hoạt động của chip nhớ155.2 Bộ nhớ bán dẫn Hoạt động của chip nhớ165.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế module nhớ bán dẫn▪ Nguyên tắc chung:  Mỗi một chip nhớ có một dung lượng xác định (2n x m bit).  Ta có thể nối ghép các chip nhớ với nhau để tạo ra một module nhớ có dung lượng lớn hơn. ▪ Có 2 bài toán thiết kế tăng dung lượng:  Thiết kế tăng độ dài từ nhớ  Thiết kế tăng số lượng từ nhớ175.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế tăng độ dài từ nhớ▪ Đề bài: Cho các chip nhớ SRAM có dung lượng 4K x 4 bit. Thiết kế module nhớ có dung lượng 4K x 8 bit ▪ Bài giải: Chip nhớ: 4K x 4 bit = 212 x 4 bit Mô hình của 1 chip nhớ: Cần sử dụng 2 chip nhớ 185.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế tăng độ dài từ nhớ195.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế tăng số lượng từ nhớ▪ Đề bài: Cho các chip nhớ SRAM có dung lượng 4K x 8 bit. Thiết kế module nhớ có dung lượng 8K x 8 bit ▪ Bài giải: Chip nhớ: 4K x 8 bit = 212 x 8 bit Mô hình của 1 chip nhớ: Cần sử dụng 2 chip nhớ và 1 bộ giải mã 1 → 2205.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế tăng số lượng từ nhớ215.2 Bộ nhớ bán dẫn Thiết kế tăng số lượng từ nhớ225.2 Bộ nhớ bán dẫn Bài tập▪ Bài 1: Cho các chip nhớ SRAM có dung lượng 4K x 8 bit Thiết kế module nhớ có dung lượng 16K x 8 bit ▪ Bài 2: Chỉ dùng các chip nhớ SRAM có dung lượng 16K x 8 bit và các bộ giải mã 2→ 4, hãy thiết kế module nhớ có dung lượng 256KB. ▪ Bài 3: Cho các chip nhớ SRAM có dung lượng 8K x 8 bit Thiết kế module nhớ có dung lượng 16K x 16 bit 235.2 Bộ nhớ bán dẫn Bài tập▪ Bài 4: Tăng số lượng từ gấp 8 lầnCho chip nhớ SRAM 4K x 8 bitThiết kế mô-đun nhớ 32K x 8 bit▪ Bài 5: Thiết kế kết hợp:Cho chip nhớ SRAM 4K x 4 bitThiết kế mô-đun nhớ 8K x 8 bit245.2 Bộ nhớ bán dẫn Bộ giải mã 2 → 4▪ IC 74LS139 ▪ Sơ đồ khối và bảng hoạt động:255.3 Bộ nhớ chính 1. Các đặc trưng của bộ nhớ chính 2. Tổ chức bộ nhớ đan xen265.3 Bộ nhớ chính Các đặc trưng của bộ nhớ chính▪ Là thành phần nhớ tồn tại trên mọi hệ thống máy tính ▪ Chứa các chương trình đang được thực hiện và các dữ liệu đang được sử dụng ▪ Bao gồm các ngăn nhớ được đánh địa chỉ trực tiếp bởi CPU ▪ Dung lượng vật lý của bộ nhớ chính ≤ không gian địa chỉ bộ nhớ mà CPU quản lý ▪ Việc quản lý logic bộ nhớ chính tùy thuộc vào hệ điều hành275.3 Bộ nhớ chính Các đặc trưng của bộ nhớ chính▪ Độ rộng của bus dữ liệu để trao đổi với bộ nhớ chính M = 8, 16, 32, 64, 128 bit ▪ Các ngăn nhớ được tổ chức theo từng Byte nhớ → Tổ chức bộ nhớ chính khác nhau285.3 Bộ nhớ chính M = 8 bit▪ VD: Intel 8088 ▪ Bộ nhớ chính là 1 băng (bank) nhớ tuyến tính295.3 Bộ nhớ chính M = 16 bit▪ VD: Intel 8086 ÷ 80286 ▪ Bộ nhớ chính gồm 2 băng (bank) nhớ đan xen305.3 Bộ nhớ chính Các trường hợp khác▪ Với M = 32 bit (80386, 80486): bộ nhớ chính gồm 4 băng nhớ đan xen ▪ Với M = 64 bit (các bộ xử lý Pentium): bộ nhớ chính gồm 8 băng nhớ đan xen315.4 Bộ nhớ ngoài 1. Đĩa từ 2. Đĩa quang 3. Flash disk 4. Các chuẩn nối ghép ổ đĩa 5. RAID325.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa từ▪ Các đặc tính của đĩa từ:  Đầu từ cố định hay di động  Đĩa cố định hay thay đổi  Một mặt hay hai mặt  Một đĩa hay nhiều đĩa  Cơ chế đầu từ: ▪ Tiếp xúc ▪ Không tiếp xúc ▪ Gồm 2 loại phổ biến:  Đĩa mềm  Đĩa cứng 335.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa mềm▪ 8”, 5.25”, 3.5” ▪ Dung lượng nhỏ (≤ 1.44MB) ▪ Tốc độ chậm ▪ Thông dụng ▪ Rẻ tiền ▪ Tương lai có thể không dùng nữa345.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa mềm355.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa cứng▪ Một hoặc nhiều đĩa ▪ Thông dụng ▪ Dung lượng tăng nhanh ▪ Tốc độ đọc/ghi nhanh ▪ Tương đối rẻ tiền365.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa cứng375.4 Bộ nhớ ngoài Đĩa quang▪ Các loại chính:  CD-ROM (Compact Disk Read Only Memory)  CD-R (Recordable CD)  CD-RW (Rewriteable CD)  DVD (Digital Video Disk)385.4 Bộ nhớ ngoài CD-ROM▪ Thông tin được ghi ngay khi sản xuất đĩa. ▪ Dữ liệu tồn tại dưới dạng các mặt phẳng (land) và các lỗ (pit).  Bit 1 tương ứng với sự thay đổi từ mặt phẳng thành lỗ hay ngược lại;  còn những lỗ hay mặt phẳng kéo dài (không có sự thay đổi) tương ứng với bit 0. ▪ Tốc độ đọc cơ sở của một ổ đĩa CD-ROM ban đầu là 150KB/s (tốc độ 1X). ▪ Các ổ đĩa hiện nay có tốc độ đọc là bội số của tốc độ cơ sở này (ví dụ 48X, 52X,...)395.4 Bộ nhớ ngoài CD-ROM405.4 Bộ nhớ ngoài CD-R▪ Khi sản xuất ra, các đĩa này đều là đĩa trắng (chưa có thông tin). Sau đó có thể ghi dữ liệu lên đĩa này nhưng chỉ ghi được một lần nhờ ổ ghi CD-R riêng. ▪ CD-R có cấu trúc và hoạt động tương tự như CD- ROM.  Cấu tạo gồm nhiều lớp, trong đó lớp chứa dữ liệu là một lớp màu polymer hữu cơ.  Khi bị tia laser đốt cháy, lớp màu này chuyển sang màu đen và đóng vai trò như các lỗ (pit) của CD-ROM. ▪ Các đĩa CD-R sau khi ghi có thể được đọc từ ổ CD-ROM hoặc từ ổ CD-R. Các đĩa CD-R còn được gọi là WORM (write one read multiple).415.4 Bộ nhớ ngoài CD-RW▪ CD-RW có cấu trúc và hoạt động tương tự như CD-R. Trong đó lớp chứa dữ liệu là một lớp kim loại. ▪ Nguyên tắc ghi dữ liệu dựa trên sự thay đổi trạng thái của lớp kim loại:  trạng thái tinh thể (phản xạ ánh sáng - mặt phẳng)  và trạng thái vô định hình (không phản xạ ánh sáng - vùng lỗ trong CD-ROM hay màu bị đốt đen trong CD-R). ▪ Quá trình thay đổi trạng thái này có thể thay đổi bất kì tùy theo công suất laser nên đĩa CD-RW có thể được ghi rồi xóa đi ghi lại nhiều lần.425.4 Bộ nhớ ngoài DVD▪ Đây là loại đĩa quang có dung lượng lớn và có tốc độ nhanh hơn so với các đĩa quang trên. ▪ Đĩa DVD có thể lưu trữ thông tin trên hai mặt, mỗi mặt có thể có đến 2 lớp dữ liệu. ▪ Các đĩa DVD hiện nay thường có dung lượng là 4.7GB/mặt hoặc 9.4GB/mặt. ▪ Tốc độ truy nhập cơ bản của ổ đĩa DVD là 1.321MByte/s. ▪ DVD cũng có nhiều loại435.4 Bộ nhớ ngoài Flash disk▪ Thực chất là bộ nhớ bán dẫn tốc độ cao (flash memory) ▪ Thường được kết nối với máy tính thông qua giao tiếp USB ▪ Dung lượng tăng nhanh ▪ Thuận tiện, giá thành hợp lý 445.4 Bộ nhớ ngoài Flash disk455.4 Bộ nhớ ngoài Các chuẩn nối ghép ổ đĩa▪ Giao diện IDE-ATA (Integrated Drive Electronics – AT Attachment):  Được IBM thiết kế để nối trực tiếp ổ cứng kèm mạch điều khiển với Bus của máy tính AT gọi là giao diện ATA. Sau đó giao diện này được kết hợp với ổ đĩa và bộ điều khiển trong các ổ đĩa → giao diện IDE/ATA.  Giao diện IDE (mạch điện tử tích hợp trong ổ đĩa) chỉ bất cứ ổ đĩa nào có tích hợp bộ điều khiển đĩa gắn bên trong. ▪ Cáp IDE chuẩn: gồm 40 dây, tín hiệu truyền song song trên cả dây chẵn và dây lẻ nên độ dài của cáp bị hạn chế ở46 cm. ▪ Giới hạn dung lượng đĩa tối đa là 504MB và có tốc độ tương đối chậm.  EIDE (Enhanced IDE - IDE được nâng cao): ▪ Gia tăng dung lượng ổ đĩa lên tới hơn8GB ▪ Tăng tốc độ truyền tải dữ liệu lên hơn hai lần khả năng của IDE ▪ Tăng gấp đôi số lượng ổ đĩa mà một máy PC có thể có 465.4 Bộ nhớ ngoài Các chuẩn nối ghép ổ đĩa Giao diện ATA gồm nhiều phiên bản: ▪ ATA-1 (1986-1994) ▪ ATA-2 (1996) ▪ ATA-3 (1997) ▪ ATA-4 (1998, còn gọi là Ultra-ATA/33 MHz) ▪ ATA-5 và ATA-6 (từ 1999 đến nay, còn gọi là Ultra- ATA/66/100/133 MHz). Cáp cho các chuẩn này được thiết kế gồm 80 dây để truyền dữ liệu tốc độ cao (các dây nối đất và dây tín hiệu xen kẽ nhau nhằm mục đích khử nhiễu)475.4 Bộ nhớ ngoài Các chuẩn nối ghép ổ đĩa▪ Giao diện Serial ATA:  Do một số cty lớn đưa ra vào năm1999  Giao tiếp Serial Advanced Technology Attachment (Serial ATA) cho ổ cứng và thiết bị ATA Packet Interface (ATAPI)  So với Parallel ATA, Serial ATA dùng điện áp thấp, đầu chân cắm nhỏ gọn và ít dây hơn.  Serial ATA tương thích hoàn toàn với phần mềm trước đây dành cho thiết bị Parallel ATA và ATAPI.  Thế hệ sản phẩm Serial ATA đầu tiên xuất hiện trên thị trường vào giữa 2002, đạt tốc độ 150MBps. Trong tương lai, các phiên bản kế tiếp có thể đạt băng thông 300MBps và 600MBps.485.4 Bộ nhớ ngoài Các chuẩn nối ghép ổ đĩa▪ Giao diện SCSI (Small Computer System Interface):  Dùng để kết nối nhiều loại thiết bị có tốc độ trao đổi dữ liệu cao trong một máy tính, thường được dùng trong các máy chủ.  Một bus SCSI hỗ trợ tối đa 7 hoặc 15 thiết bị  Có nhiều chuẩn SCSI: ▪ SCSI-1 (1986): truyền dữ liệu trên bus song song 8 bit, tốc độ 5 MB/s, dùng cáp 50 dây. ▪ SCSI-2 (1994): truyền dữ liệu trên bus song song 16 bit, tốc độ 10 MB/s, dùng cáp 50 dây mật độ cao. ▪ SCSI-3: được thiết kế cho các máy tính đời mới hiện nay, gồm 2 phiên bản: Ultra 2 SCSI (tốc độ truyền tới 40 MB/s) và Ultra 3 SCSI (tốc độ truyền tới 80 MB/s hoặc 160 MB/s) 495.4 Bộ nhớ ngoài RAID▪ Redudant Array of Independent Disks ▪ Là tập hợp các ổ đĩa cứng vật lý mà hệ điều hành coi như là một ổ đĩa logic duy nhất ▪ Khi ghi lên hệ thống RAID, các tệp dữ liệu được phân mảnh và lưu trữ phân tán trên các ổ cứng vật lý ▪ Có khả năng tạo ra và lưu trữ thông tin dư thừa để đảm bảo khôi phục lại thông tin trong trường hợp ổ đĩa bị hỏng ▪ Có 7 loại phổ biến: RAID 0 ÷ 6505.5 Hệ thống nhớ trên máy tính cá nhân1. Bộ nhớ Cache 2. RAM 3. ROM BIOS 4. CMOS RAM 5. Video RAM 6. Các loại bộ nhớ ngoài515.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Bộ nhớ Cache▪ Thường được chia thành nhiều mức:  Cache L1: ▪ Cache lệnh ▪ Cache dữ liệu  Cache L2: 128, 256, 512 KB, 1 MB ▪ Được tích hợp trên các chip vi xử lý525.5 Hệ thống nhớ trên MTCN RAM▪ Sử dụng DRAM, thường được coi là bộ nhớ chính. ▪ Các loại bộ nhớ RAM:  FPM (Fast Page Mode) DRAM  EDO (Extended Data Out) DRAM  SDRAM (Synchronous DRAM)  DDR SDRAM (Double Data Rate SDRAM)  RDRAM (Rambus DRAM) ▪ Các loại module nhớ RAM:  Máy tính Desktop: ▪ SIMM (Single Inline Memory Module) ▪ DIMM (Dual Inline Memory Module) ▪ RIMM (Rambus Inline Memory Module)  Máy tính Laptop: ▪ SODIMM (Small Outline Dual Inline Memory Module) ▪ MicroDIMM (Micro Dual Inline Memory Module)535.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ RAM▪ FPM DRAM (Fast Page Mode DRAM)  Khi truy cập bộ nhớ: địa chỉ hàng không đổi, chỉ thay đổi địa chỉ cột.  Chế độ truy cập burst mode (từ 486) cho phép sau khi thiết lập các địa chỉ hàng, cột cho 1 lần truy cập, CPU có thể truy cập thêm 3 địa chỉ tiếp mà không có trạng thái chờ.  Chế độ burst mode của DRAM chuẩn được mô tả dưới dạng các thông số x-y-y-y.  VD: FPM DRAM 60ns có thông số định thời của chế độ burst mode là 5-3-3-3. Với bus hệ thống 66MHz thì mất 5x15=75ns cho lần truy cập đầu và 3x15=45ns cho mỗi lần trong số 3 lần truy cập tiếp theo (nhanh hơn 5-5-5-5).545.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ RAM▪ EDO DRAM (Extended Data Out DRAM)  Sử dụng chủ yếu từ 1995 – 1997.  Là dạng cải tiến của FPM DRAM: các bộ điều khiển dữ liệu ra không bị tắt khi bộ điều khiển bộ nhớ xóa địa chỉ cột cho chu kỳ tiếp theo => cho phép chu kỳ tiếp theo gối lên chu kỳ trước (tiết kiệm khoảng 10ns cho 1 chu kỳ).  Giá thành ngang với FPM nhưng hiệu năng cao hơn.  VD: burst mode của EDO là 5-2-2-2 (cần 11 chu kỳ cho 4 lần truyền) so với 5-3-3-3 của FPM (truyền 4 lần trong 14 chu kỳ).555.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ RAM▪ SDRAM (Synchronous DRAM):  Sử dụng từ 1997, chủ yếu cho các máy tính PII, PIII.  Chạy đồng bộ với bus bộ nhớ (66, 100, 133 MHz).  Thời gian xác định địa chỉ vẫn như cũ nhưng tổng thời gian nhanh hơn so với FPM và EDO DRAM.  VD: SDRAM : 5-1-1-1 (cần 8 chu kỳ cho 4 lần truyền), nhanh hơn 11 và 14 chu kỳ của EDO và FPM. 565.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ RAM▪ DDR SDRAM (Double Data Rate SDRAM):  Xuất hiện từ năm 2000.  Là dạng cải tiến của SDRAM, cho phép truyền dữ liệu 2 lần ở cả sườn dương và sườn âm của 1 chu kỳ. ▪ DDR2 SDRAM:  Xuất hiện từ năm 2004.  Là dạng cải tiến của DDR SDRAM: sử dụng cặp dây tín hiệu vi phân cho phép truyền nhanh và ít nhiễu hơn.  Sử dụng điện áp thấp hơn DDR SDRAM (1.8V so với 2.5V). 575.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại module nhớ DDR SDRAM585.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại module nhớ DDR2 SDRAM595.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ RAM▪ RDRAM (Rambus DRAM):  Là loại RAM tốc độ cao, được sản xuất theo công nghệ của hãng Rambus.  Xuất hiện chủ yếu từ 1999 đến 2002 (sau 2001 Intel không còn hỗ trợ công nghệ này). 605.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại module nhớ RDRAM615.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại module nhớ RAM▪ Các module RAM thế hệ cũ:  DIP (Dual Inline Package)  SIPP (Single Inline Pin Package) ▪ Máy tính Desktop:  SIMM (Single Inline Memory Module)  DIMM (Dual Inline Memory Module)  RIMM (Rambus Inline Memory Module) ▪ Máy tính Laptop:  SODIMM (Small Outline Dual Inline Memory Module)  MicroDIMM (Micro Dual Inline Memory Module)625.5 Hệ thống nhớ trên MTCN DIP và SIPP▪ Thường là dạng đóng gói của các module nhớ FPM DRAM. ▪ Dùng trong các máy tính tương đương với hệ 80286 trở về trước.635.5 Hệ thống nhớ trên MTCN SIMM▪ Module nhớ đơn hàng chân, gồm 2 loại chính:  SIMM 32 chân (8 bit dữ liệu + 1 bit parity) : FPM DRAM  SIMM 72 chân (32 bit dữ liệu + 4 bit parity tùy chọn) : EDO DRAM645.5 Hệ thống nhớ trên MTCN DIMM▪ Module nhớ hai hàng chân, gồm 3 loại chính:  DIMM 168 chân: SDRAM  DIMM 184 chân: DDR SDRAM  DIMM 240 chân: DDR2 SDRAM ▪ Độ rộng đường dữ liệu: 64 bit (non-ECC/parity) hoặc 72 bit (parity/ECC).655.5 Hệ thống nhớ trên MTCN DIMM665.5 Hệ thống nhớ trên MTCN RIMM▪ Module nhớ 2 hàng chân (184 chân), là dạng đóng gói của loại bộ nhớ RDRAM.675.5 Hệ thống nhớ trên MTCN SODIMM▪ Thường dùng trong các máy laptop, notebook, printer, router, ... ▪ Gồm 4 loại chính:  SODIMM 72 chân, 32 bit dữ liệu, FPM/EDO  SODIMM 144 chân, 64 bit dữ liệu, FPM/EDO  SODIMM 144 chân, 64 bit dữ liệu, SDRAM  SODIMM 200 chân, 64 bit dữ liệu, DDR/DDR2 SDRAM685.5 Hệ thống nhớ trên MTCN SODIMM695.5 Hệ thống nhớ trên MTCN MicroDIMM▪ Thường dùng trong các máy notebook cỡ nhỏ, PDA, palmtop, ... ▪ Gồm 2 loại chính:  MicroDIMM 144 chân, 64 bit dữ liệu, SDRAM  MicroDIMM 172 chân, 64 bit dữ liệu, DDR SDRAM705.5 Hệ thống nhớ trên MTCN MicroDIMM715.5 Hệ thống nhớ trên MTCN ROM BIOS▪ BIOS: Basic Input Output System. Chứa các chương trình: ▪ Chương trình POST (Power On Self Test): tự kiểm tra khi bật nguồn. Mọi lỗi thông báo ở đây đều là lỗi về phần cứng. ▪ Chương trình CMOS Setup:  Cho phép người sử dụng có thể thiết lập các thông số cấu hình và thời gian của hệ thống.  Các thông tin sau khi thiết lập sẽ được cất vào bộ nhớ CMOS RAM. ▪ Chương trình Bootstrap Loader: tìm và nạp Boot Record của đĩa khởi động vào một địa chỉ xác định ở trong RAM và trao quyền điều khiển cho đoạn mã đó. ▪ Các chương trình điều khiển vào-ra cơ bản: tập hợp các chương trình con phục vụ vào-ra.725.5 Hệ thống nhớ trên MTCN CMOS RAM▪ Là một vùng nhớ có dung lượng nhỏ, được chế tạo bằng công nghệ CMOS, có một nguồn pin nuôi riêng, dùng để chứa các thông tin cấu hình và thời gian của hệ thống. 735.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Video RAM▪ Vùng nhớ có tốc độ nhanh, dung lượng lớn, dùng để quản lý các thông tin hiển thị trên màn hình.745.5 Hệ thống nhớ trên MTCN Các loại bộ nhớ ngoài▪ Đĩa mềm ▪ Ổ đĩa cứng ▪ Các loại đĩa quang ▪ Flash disk75