Hướng dẫn điều 46 bộ luật hình sự

-
*

Giới thiệu Tin tức - Sự khiếu nại Đào chế tác đại học ĐT sau đại học ĐT-BD NV Kiểm gần kề NC-KH Đơn vị trực ở trong ĐBCL dạy dỗ
Tình tiết bớt nhẹ trách rưới nhiệm hình sự phương pháp trên khoản 2 Điều 46 Sở luật hình sự, hoàn cảnh áp dụng và chiến thuật hoàn thành xong
Tình huyết bớt nhẹ trách nát nhiệm hình sự lao lý trên khoản 2 Điều 46 Bộ lý lẽ hình sự, yếu tố hoàn cảnh vận dụng và phương án hoàn thiện

ThS. Thái Chí Bình -Tòa án dân chúng thị làng mạc Châu Đốc, tỉnh giấc An Giang

Trên đại lý kế thừa lao lý của Bộ giải pháp hình sự năm 1985 (BLHS năm 1985), Sở công cụ hình sự năm 1999 (BLHS) tiếp tục cơ chế diễn biến sút vơi (TTGN) trách nhiệm hình sự trên Điều 46 nhưng lại có sự bổ sung cập nhật gần như điều khoản new. Trong thực tiễn, câu hỏi vận dụng TTGN trách rưới nhiệm hình sự trên khoản 2 Điều 46 BLHS còn chưa thống độc nhất. Đây cũng chính là ngulặng nhân làm cho giảm tính răn đe, giáo dục và phòng dự phòng tầm thường của hình phạt được tuim. Trong phạm vi nội dung bài viết này, tác giả xin trình bày một số trong những chủ ý so với qui định của điều khoản hình sự về TTGN trách nát nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 BLHS, hoàn cảnh áp dụng mức sử dụng này trongthực tiễn, nguyên nhân của vấn đề vận dụng không giống nhau và khuyến cáo chiến thuật hoàn thành.

Bạn đang xem: Hướng dẫn điều 46 bộ luật hình sự

1. Quy định của luật pháp hình sự về tình tiết sút vơi trách nhiệm hình sự trên khoản 2 Điều 46 Sở qui định hình sự

Bên cạnh các TTGN trách nhiệm hình sự được hiện tượng trên khoản 1 Điều 46, BLHS còn điều khoản TTGN tại khoản 2 Điều 46 với ngôn từ, "Khi đưa ra quyết định hình phạt,Tòa án còn hoàn toàn có thể coi những cốt truyện khác là diễn biến bớt dịu, tuy vậy nên ghi rõ trong bạn dạng án.”

Quy định tại khoản 2 Điều 46 trước đó đã được hình thức trên khoản 2 Điều 38 BLHS năm 1985. Trong số đó, thay cụm từ "mà lại bắt buộc ghi trong bản án” thành "tuy thế buộc phải ghirõvào bản án”. Quy định này nhằm mục đích nhấn mạnh vấn đề sự phân tích, dẫn giải của Tòa án khi mong muốn lưu ý một tình tiết là TTGN trách nhiệm hình sự, không tính các tình tiết đã liệt kê tại khoản 1 Điều 46 BLHS bắt buộc gồm sự phân tích và lý giải rõ vào bản án.

"- Vợ, ông xã, phụ vương, bà mẹ, con, anh, chị, em ruột bị cáo là người dân có công với nước hoặc tất cả thành tựu xuất nhan sắc được Nhà nước Tặng một trong số thương hiệu vinh dự như: anh hùng lao đụng, anh hùng lực lượng vũ khí, người người mẹ cả nước hero, nghệ sĩ quần chúng, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo quần chúng, bên giáo ưu tú, y sĩ dân chúng, lương y xuất sắc ưu tú hoặc những danh hiệu cao quý không giống theo hình thức của Nhà nước:

- Bị cáo là tmùi hương binh hoặc gồm người thân trong gia đình mê thích nhỏng vợ, ông chồng, phụ thân, bà mẹ, bé (con đẻ hoặc nhỏ nuôi), anh, chị, em ruột là liệt sỹ;

- Bị cáo là tín đồ tàn tật vì chưng bị tai nạn trong lao đụng hoặc vào công tác, bao gồm Phần Trăm thương tật tự 31% trở lên;

- Người bị hại cũng đều có lỗi;

- Thiệt sợ hãi bởi vì lỗi của fan trang bị ba;

- tổ ấm bị cáo sửa chữa, đền bù thiệt hại cố gắng đến bị cáo;

- Người bị sợ hoặc đại diện đúng theo pháp của tín đồ bị sợ hãi xin giảm nhẹ hình pphân tử cho bị cáo vào trường thích hợp chỉ khiến tổn sợ về sức khoẻ của fan bị sợ hãi, gây thiệt sợ hãi về tài sản;

- Phạm tội vào trường hòa hợp vì phục vụ hưởng thụ công tác làm việc tự dưng xuất nhỏng đi kháng bão, lụt, cấp cứu vãn.

Ngoài ra, Khi xét xử, tuỳ từng trường hòa hợp rõ ràng và thực trạng cụ thể của tín đồ tội lỗi Ngoài ra rất có thể coi những cốt truyện khác là tình tiết sút dịu, tuy thế nên ghi rõ vào bản án.”

- Quan điểm thứ nhất nhận định rằng, bài toán vận dụng diễn biến khác đề xuất là những cốt truyện mở rộng những tình tiết đã có được liệt kê tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000, Tức là buộc phải phối hợp giữa diễn biến được liệt kê tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 với ngôn từ "tuỳ từng trường thích hợp cụ thể với yếu tố hoàn cảnh cụ thể của bạn phạm tội”để xác định một ngày tiết liệu có phải là TTGN tại khoản 2 Điều 46 hay không.

- Quan điểm vật dụng nhị cho rằng, khi xét xử, Tòa án chỉ phụ thuộc vào "từng ngôi trường hợp rõ ràng cùng thực trạng cụ thể của bạn phạm tội” nhằm khẳng định một cốt truyện liệu có phải là TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS hay là không nhưng không nhờ vào tình tiết kia đề xuất là tình tiết không ngừng mở rộng của những TTGN được liệt kê trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000.

Thực tế, TTGN trách nát nhiệm hình sự cực kỳ đa dạng chủng loại buộc phải các cốt truyện được nêu tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 không bao hàm hết tất cả các TTGN. Mặt không giống, luật trên khoản 2 Điều 46 là khí cụ mở bắt buộc chỉ dẫn trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 giải đáp Điều dụng cụ nêu trên cũng yêu cầu là nguyên lý msinh sống. Do kia, chúng tôi thống độc nhất với ý kiến máy nhì.

2. Thực trạng áp dụng khoản 2 Điều 46 Bộ lao lý hình sự:

Trên thực tế, có nhiều cách gọi và vận dụng khác nhau đối với vẻ ngoài tại khoản 2 Điều 46 Bộ biện pháp hình sự cùng khuyên bảo tại Nghị quyết số 01/2000 của Hội đồng Thđộ ẩm phán, cụ thể nhỏng sau:

2.1. Xác định TTGN qua vấn đề mở rộng những nguyên tố về công ty, phạm vi, ĐK áp dụng của các TTGN được liệt kê tại điểm c Mục 5 kết phù hợp với văn bản mlàm việc sinh hoạt cuối điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000.

- Đối cùng với diễn biến đầu tiên công cụ trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 gồm nội dung:"Vợ, ck, thân phụ, bà bầu, con, anh, chị, em ruột bị cáolà người có công cùng với nước hoặc tất cả thành tựu xuất sắc đẹp được Nhà nước tặng ngay một trong các danh hiệu vinh dự như: nhân vật lao rượu cồn, anh hùng lực lượng khí giới, fan mẹ toàn quốc hero, người nghệ sỹ quần chúng, người nghệ sỹ ưu tú, đơn vị giáo nhân dân, nhà giáo xuất sắc ưu tú, y sĩ quần chúng, thầy thuốc xuất sắc ưu tú hoặccác danh hiệu cao cả khác theo dụng cụ của Nhà nước”.

lúc xét xử, tất cả Hội đồng xét xử đã mở rộng "nhà thể” được tặng kèm thương hiệu cao thâm có quan hệ nam nữ với những người tội lỗi kế bên "bà xã, ông xã, cha, người mẹ, con, anh, chị, em ruột” với người tội ác là "ông nội, bà nội, ông ngoại, bà nước ngoài, cháu ruột kêu tín đồ tội lỗi là ông, bà nội, ngoại” vì nhận định rằng, cốt truyện đầu tiên tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 khí cụ cửa hàng được khuyến mãi ngay thương hiệu cao thâm là những người dân nằm trong sản phẩm thừa kế thứ nhất với sản phẩm công nghệ nhị của fan tội ác cho cho nên việc không ngừng mở rộng phạm vi cửa hàng như thế này vẫn trực thuộc mặt hàng quá kế sản phẩm công nghệ nhị <1>của tín đồ lầm lỗi. Thực tế, vẫn có ngôi trường hòa hợp, Tòa án cấp sơ thẩm, Tòa án cung cấp phúc thđộ ẩm không vận dụng tình tiết ông nội bị cáo được thưởng trọn huân chương, cha mẹ ck bị cáo là gia đình liệt sĩ phải đã bị Tòa án cấp giám đốc thđộ ẩm diệt án. Ví dụ: vụ án Quàng Thị Uân bị kết án về tội "Mua cung cấp trái phép chất ma túy” sống Lào Cai. Hội đồng xét xử người có quyền lực cao thđộ ẩm TAND vẫn ra quyết định bỏ bạn dạng án hình sự phúc thđộ ẩm với phiên bản án sơ thẩm xét xử Quàng Thị Uân nhằm xét xử sơ thẩm lại cùng với đánh giá nhỏng sau:"Mặt khác, Khi xét xử Tòa án cung cấp xét xử sơ thẩm với Tòa án cung cấp phúc thẩm còn có một số trong những sai lạc, thiếu hụt sót nhỏng sau: Tại phiên toà phúc thẩm, Quàng Thị Uân khai "gồm ông nội được ttận hưởng Huân chương, cha mẹ chồng là mái ấm gia đình liệt sỹ”. Trong làm hồ sơ vụ án có bản sao (tất cả công chứng) Huân cmùi hương binh cách hạng bố của ông Quàng Vnạp năng lượng Lẻ, Huân chương chiến công hạng bố của liệt sỹ Lò Văn Pmùi hương với bằng Tổ quốc ghi công sở hữu tên liệt sỹ Lò Văn Phương, cơ mà Tòa án cấp cho sơ thẩm cùng Tòa án cấp phúc thẩm ko chu đáo, khám nghiệm các tài liệu này để gia công rõ mối quan hệ trong số những bạn nêu bên trên với bị cáo, có tác dụng các đại lý đến Việc áp dụng tình tiết bớt nhẹ Khi đưa ra quyết định hình phạt đối với bị cáo”.2

Sau Lúc liệt kê những danh hiệu cao cả được Nhà nước phong Tặng Ngay, ngày tiết 1 điều c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 còn mức sử dụng msinh sống "…hoặc những thương hiệu cao niên không giống theo lao lý của Nhà nước”. Có Hội đồng xét xử đang chấp nhận những hiệ tượng khen thưởng trọn vào chiến đấu giải pchờ dân tộc bản địa, chống Mỹ cứu giúp nước như: Dũng sĩ khử Mỹ, tráng sĩ diệt Ngụy, siêu nhân khử xe cộ tăng, siêu nhân khử sản phẩm cất cánh, anh dũng phá bom… là TTGN trách nhiệm hình sự theo nguyên lý tại khoản 2 Điều 46 BLHS cùng với nguyên do công ty trương phong khuyến mãi những danh hiệu này được sự chất nhận được của nhà nước cả nước dân công ty cùng hòa, Mặt trận giải phóng dân tộc Miền Nam toàn nước và để được Tặng Ngay danh hiệu này cá nhân đó phải có thành tựu lớn. Cho nên, vấn đề áp dụng coi những thương hiệu này là "danh hiệu cao thâm khác theo vẻ ngoài của Nhà nước” nhằm vận dụng TTGN tại khoản 2 Điều 46 cho bị cáo là cân xứng cùng với đạo lý, cơ chế nhân đạo của Nhà nước ta3.

- Đối cùng với cốt truyện vật dụng sáu phép tắc trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 bao gồm nội dung: "Gia đình bị cáo thay thế, bồi thường thiệt sợ cố cho bị cáo”. Thực tế, bao gồm Hội đồng xét xử vẫn mở rộng phạm vi chủ thể thay thế, đền bù núm cho bị cáo vị mang lại rằng: thực chất của diễn biến này nhằm mục đích khắc phục và hạn chế, tinh giảm thiệt sợ vị hành vi phạm tội gây ra, do đó, dù mái ấm gia đình, bạn bè xuất xắc đồng nghiệp, cấp cho trên của bị cáo bồi hoàn gắng mang lại bị cáo thì thực chất vụ việc nlỗi nhau; câu hỏi không ngừng mở rộng cửa hàng đền bù trong ngôi trường hòa hợp này không nên giới hạn để nhanh lẹ khắc phục, tiêu giảm kết quả cơ mà hành vi phạm tội do bị cáo gây nên.

- Đối cùng với cốt truyện thứ cha vẻ ngoài tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 có nội "Bị cáo là tín đồ tàn phế vì bị tai nạn trong lao đụng hoặc vào công tác, có tỷ lệ thương thơm tật từ 31% trsinh sống lên.” đa phần Hội đồng xét xử đang để ý áp dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS nếu lúc triển khai hành phạm luật tội họ là bạn tật nguyền nhưng mà ko buộc phải khẳng định nguyên ổn nhân của Việc bị tai nạn cùng với lập luận: cơ chế này chỉ giới hạn bị cáo bị tàn phế vì tai nạn thương tâm lao động, vào công tác làm việc cơ mà không pháp luật thêm các trường phù hợp tàn tật vì chưng nguyên nhân không giống (như: tại nàn giao thông vận tải, vị tai bão lụt, hỏa hoán vị …) là không tương xứng, làm nên bất đồng đẳng giữa những tín đồ bị tàn tật với nhau, nguim nhân dẫn tới việc bị cáo bị tật nguyền không hẳn là dấu hiệu để lưu ý giảm dịu mang đến bị cáo mà cốt tử vấn đề là khi tiến hành hành phạm luật tội bị cáo là người tật nguyền.

2.2. Xác định TTGN phụ thuộc vào phần đa cốt truyện bớt dịu được hình thức tại khoản 1 Điều 46 BLHS

Thực tiễn xét xử, có chỗ Hội đồng xét xử đã áp dụng diễn biến sút vơi sinh sống khoản 2 Điều 46 BLHS Lúc bạn lỗi lầm chỉ thỏa mãn nhu cầu 01 câu chữ so với đều cốt truyện giảm vơi được liệt kê trên khoản 1 Điều 46 BLHS tất cả 02 ngôn từ. Chẳng hạn, đối với TTGN "tội vạ lần thứ nhất ở trong ngôi trường hợp không nhiều nghiêm trọng” luật tại điểm h khoản 1 Điều 46 BLHS, trong thực tiễn gồm chỗ, Khi bạn phạm tội chỉ gồm tình tiết "lỗi lầm lần đầu” hoặc cốt truyện "nằm trong ngôi trường thích hợp không nhiều nghiêm trọng” thì có Tòa án đã điềm nhiên áp dụng TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS cho tất cả những người phạm tội; so với diễn biến, "người tội trạng từ bỏ nguyện đền bù thiệt hại” được qui định trên điểm b khoản 1 Điều 46 BLHS tuy nhiên bạn lầm lỗi không tồn tại trách rưới nhiệm bồi hoàn tuy thế đã trường đoản cú nguyện đền bù thì bao gồm vị trí Tòa án áp dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS cho người tội lỗi.

Xem thêm: Hướng Dẫn Gội Đầu Bằng Bồ Kết Gội Đầu Giúp Tóc Óng Mượt, Sạch Gàu, Giảm Rụng Tóc

2.3. Một số tình tiết được áp dụng là TTGN nằm trong khoản 2 Điều 46 BLHS mà lại phải bao gồm ĐK cố nhiên Lúc áp dụng so với từng vụ án rõ ràng.

Trong thực tiễn, tất cả Hội đồng xét xử cho rằng một trong những cốt truyện được khẳng định là TTGN nằm trong khoản 2 Điều 46 BLHS lúc chúng cố nhiên "điều kiện” ví dụ, điều kiện kia nên gắn với từng vụ án, fan tội lỗi rõ ràng. Tức là, bọn chúng gồm chân thành và ý nghĩa giảm dịu đối với ngôi trường thích hợp này tuy vậy lại không tồn tại quý giá sút nhẹ trong ngôi trường đúng theo khác, sẽ là những tình tiết:vấn đề lỗi lầm xẩy ra sẽ lâu; fan tội trạng và bạn bị sợ hãi bao gồm quan hệ giới tính gia đình…4. Đối với cốt truyện "vấn đề tội vạ xảy ra sẽ lâu”chỉ được áp dụng là TTGN ở trong khoản 2 Điều 46 BLHS lúc trong tầm thời hạn từ khi tù nhân được triển khai đến lúc xét xử, fan lầm lỗi luôn luôn chấp hành xuất sắc cơ chế quy định ngơi nghỉ địa phương, thời hạn kéo dãn dài là vì lỗi của phòng ban, tín đồ tiến hành tố tụng giỏi vì nguim nhân khả quan, không hẳn bắt nguồn từ tín đồ tội lỗi. Đối cùng với tình tiết "tín đồ tội ác với người bị hại tất cả quan hệ giới tính gia đình”,chỉ được áp dụng là TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS Khi tín đồ lầm lỗi cùng với lỗi vô ý, tội lỗi độc nhất thời vày ảnh hưởng bên ngoài.

2.4. Xác định các diễn biến không giống là TTGN nhờ vào lý giải làm việc cuối điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 nhưng không có sự đánh giá cụ thể.

Đó là các tình tiết: đang thu hồi được gia sản do tội ác cơ mà có; fan tội tình bao gồm các bước định hình cùng được bảo lãnh; lỗi lầm vì nhờ vào vào fan không giống, nể nả không có đặc thù vụ lợi; bạn phạm tội có tuổi sống còn trẻ; tội tình vày bị hấp dẫn, rủ rê; phạm tội do vượt tự tín vào bạn khác; bị cáo hiện đang có nhân thân tốt, chưa tồn tại tiền án, chi phí sự; bị cáo hiện đang có chuyên môn văn hóa truyền thống rẻ, tiếp nối lao lý còn hạn chế; tội vạ vì bộc phát, độc nhất vô nhị thời; bạn lỗi lầm chuyển động đồng bầy từ bỏ thú; bị cáo là người có khá nhiều năm tsi gia lực lượng tranh bị hoặc đại chiến làm việc những chiến trường B, C, K, hoặc công tác làm việc vùng khí hậu độc hại hoặc hành nghề độc hại làm sút tuổi thọ; bị cáo đã mắc dịch vô phương cứu chữa (ung thỏng, HIV); bị cáo bị mắc căn bệnh tâm thần vào tiến trình sẵn sàng xét xử, mới nhất thời khám chữa ổn định định; bị cáo đã nhỏ xíu nặng, bệnh nguy kịch hoặc sức mạnh quá yếu; bị cáo sẽ mắc bệnh trở nặng, nan y; bị cáo là fan lao động tốt nhất vào mái ấm gia đình, nếu bị phạt tù túng những năm vẫn khiến cho mái ấm gia đình đặc biệt quan trọng khó khăn…Trong khi, trong một trong những vụ án, Tòa án còn xác minh một số tình tiết sau là TTGN trách nhiệm hình sự thuộc khoản 2 Điều 46 BLHS: bị cáo bị nhất thời giam khá lâu; lầm lỗi vày dùng kích thích dẫn đến không cai quản được phiên bản thân;<2>tốt bị cáo đã trường đoản cú nguyện giao nộp số chi phí thu lợi bất chính; bị cáo trường đoản cú nguyện giao nộp tiền phạt trước lúc phiên tòa xét xử phúc thẩm diễn ra; …

Việc vận dụng như 03 trường hợp đầu, trong trong thực tế còn có ý kiến không thống tốt nhất cơ mà theo công ty chúng tôi là chấp nhận được. Đối cùng với ngôi trường hợp thiết bị bốn thì theo công ty chúng tôi là vận dụng không tồn tại địa thế căn cứ.

3. Một số con kiến nghị

- Để khắc chế bài toán áp dụng tùy một thể, thiếu thống tuyệt nhất dụng cụ TTGN trách nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 thì cần có quy kim chỉ nan dẫn một biện pháp cụ thể hơn về bài toán áp dụng TTGN trách nát nhiệm hình sự nghỉ ngơi khoản 2 Điều 46 BLHS. Cụ thể, đề nghị bổ sung vào Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 địa thế căn cứ nhằm xác minh một cốt truyện là TTGN trách rưới nhiệm hình sự sát bên căn cứ dựa vào"trường phù hợp cụ thể với hoàn cảnh cụ thể của fan phạm tội”. Cụ thể nhỏng sau:

+ Đối với hầu hết tình tiết được áp dụng là TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS mà không được liệt kê tại 8 ngày tiết của điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 thì Khi áp dụng phần cuối của điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 giúp thấy chúng là TTGN buộc phải đảm bảo an toàn đặc thù của TTGN là bọn chúng cần có mức giá trị sút nhẹ với ở trong 0một trong những 03 trường đúng theo sau: (1) có giá trị bớt dịu đặc điểm, mức độ của tội phạm; (2) biểu đạt nhân thân đặc biệt của fan lầm lỗi và (3) thể luôn tiện kĩ năng cải tạo, dạy dỗ giỏi của người tội trạng. Nếu không tồn tại 0một trong những 3 trường hợp này thì ko được xem cốt truyện đó là TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS.

- Vì hình thức về TTGN trách nát nhiệm hình sự trên khoản 2 Điều 46 BLHS và giải đáp tại Nghị quyết số 01/2000 của Hội đồng Thđộ ẩm phán TAND là cách thức msinh hoạt yêu cầu phải đưa vào những siêng đề nhằm hướng dẫn để áp dụng đúng cùng thống nhất pháp luật này.

- Kiểm tra câu hỏi áp dụng TTGN trách rưới nhiệm hình sự trên khoản 2 Điều 46 BLHS trong công dụng xét xử các vụ án hình sự để sở hữu sự Review, rút tay nghề đúng lúc số đông sai sót, vi phạm luật vào bài toán vận dụng. Cần bao gồm sự tổng vừa lòng, Review cùng kết luận đầy đủ tình tiết như thế nào áp dụng đúng nhằm vận dụng thống độc nhất vô nhị trong toàn ngành.

1.Xem: Điểm c khoản 1 Điều 676 Bộ qui định Dân sự.

3.Xem: Lê Văn Sua, Áp dụng TTGN tại khoản 2 Điều 46 BLHS, Tạp chí Tòa án nhân số lượng dân sinh 14/2004, tr 25-26.

4.Xem: Trần Thị Quang Vinc, 2005, Các TTGN trách nát nhiệm hình sự vào Luật HÌnh sự đất nước hình chữ S, Nxb. Chính trị nước nhà, Hà Nội, tr146-147.

5. Xem: Hồ Sỹ Sơn, Những tinh giảm trong số lao lý của BLHS năm 1999 về các TTGN, tăng nặng trĩu trách nát nhiệm hình sự cùng phía hạn chế, Tạp chí Tòa án nhân số lượng dân sinh 16/2008, tr.2-4 với 9; Trần Thị Quang Vinc, 2005, Các TTGN trách rưới nhiệm hình sự vào Luật hình sự toàn quốc, Nxb. Chính trị nước nhà, Hà Nội Thủ Đô, tr.145.