Hướng dẫn áp dụng điều 46 bộ luật hình sự

-
*

Giới thiệu Tin tức - Sự kiện Đào chế tác đại học ĐT sau đại học ĐT-BD NV Kiểm gần cạnh NC-KH Đơn vị trực thuộc ĐBCL dạy dỗ
Tình máu bớt dịu trách nát nhiệm hình sự nguyên tắc tại khoản 2 Điều 46 Sở nguyên tắc hình sự, hoàn cảnh áp dụng cùng giải pháp triển khai xong
Tình ngày tiết giảm vơi trách rưới nhiệm hình sự luật pháp trên khoản 2 Điều 46 Sở cơ chế hình sự, thực trạng áp dụng cùng giải pháp hoàn thiện

ThS. Thái Chí Bình -Tòa án nhân dân thị xóm Châu Đốc, tỉnh An Giang

Trên đại lý thừa kế khí cụ của Bộ hiện tượng hình sự năm 1985 (BLHS năm 1985), Sở nguyên lý hình sự năm 1999 (BLHS) liên tục lao lý tình tiết bớt vơi (TTGN) trách nát nhiệm hình sự tại Điều 46 tuy thế có sự bổ sung cập nhật đa số cách thức bắt đầu. Trong thực tế, việc vận dụng TTGN trách nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 BLHS còn không thống tuyệt nhất. Đây cũng chính là nguyên nhân có tác dụng bớt tính răn nạt, dạy dỗ cùng chống ngừa thông thường của hình pphân tử được tuyên. Trong phạm vi nội dung bài viết này, người sáng tác xin trình bày một trong những ý kiến so với giải pháp của pháp luật hình sự về TTGN trách nát nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 BLHS, thực trạng vận dụng cơ chế này trong trong thực tế, nguyên ổn nhân của câu hỏi áp dụng khác nhau với lời khuyên giải pháp hoàn thành.

Bạn đang xem: Hướng dẫn áp dụng điều 46 bộ luật hình sự

1. Quy định của lao lý hình sự về diễn biến giảm dịu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 Bộ nguyên tắc hình sự

Bên cạnh các TTGN trách rưới nhiệm hình sự được cơ chế tại khoản 1 Điều 46, BLHS còn pháp luật TTGN tại khoản 2 Điều 46 với câu chữ, "lúc quyết định hình pphân tử, Tòa án còn hoàn toàn có thể coi những diễn biến không giống là tình tiết bớt vơi, mà lại bắt buộc ghi rõ vào bạn dạng án.”

Quy định tại khoản 2 Điều 46 trước đó đã có chế độ trên khoản 2 Điều 38 BLHS năm 1985. Trong đó, cố các tự "tuy thế phải ghi trong phiên bản án” thành "tuy thế yêu cầu ghi rõ vào bạn dạng án”. Quy định này nhằm nhấn mạnh vấn đề sự so sánh, dẫn giải của Tòa án Lúc mong mỏi cẩn thận một tình tiết là TTGN trách nhiệm hình sự, kế bên những diễn biến đang liệt kê trên khoản 1 Điều 46 BLHS yêu cầu gồm sự giải thích rõ trong phiên bản án.

"- Vợ, ông chồng, thân phụ, người mẹ, nhỏ, anh, chị, em ruột bị cáo là người dân có công cùng với nước hoặc bao gồm các kết quả xuất sắc được Nhà nước Tặng Ngay một trong số danh hiệu vinh dự như: nhân vật lao hễ, anh hùng lực lượng khí giới, fan người mẹ đất nước hình chữ S hero, người nghệ sỹ quần chúng, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo quần chúng. #, công ty giáo xuất sắc ưu tú, lương y quần chúng. #, y sĩ xuất sắc ưu tú hoặc các thương hiệu cao quý không giống theo lý lẽ của Nhà nước:

- Bị cáo là thương binc hoặc tất cả người thân trong gia đình yêu thích như vợ, ck, phụ thân, bà mẹ, con (nhỏ đẻ hoặc con nuôi), anh, chị, em ruột là liệt sỹ;

- Bị cáo là tín đồ tàn tật vì bị tai nạn thương tâm vào lao rượu cồn hoặc vào công tác, bao gồm Xác Suất tmùi hương tật trường đoản cú 31% trsống lên;

- Người bị sợ cũng đều có lỗi;

- Thiệt sợ vì lỗi của bạn trang bị ba;

- tổ ấm bị cáo thay thế, bồi hoàn thiệt sợ hãi cố mang đến bị cáo;

- Người bị sợ hoặc thay mặt đúng theo pháp của fan bị hại xin sút vơi hình pphân tử đến bị cáo trong trường đúng theo chỉ gây tổn hại về mức độ khoẻ của người bị sợ, gây thiệt hại về tài sản;

- Phạm tội vào ngôi trường hợp vì chưng giao hàng thử dùng công tác chợt xuất nlỗi đi phòng bão, lụt, cung cấp cứu giúp.

Bên cạnh đó, Khi xét xử, tuỳ từng trường hòa hợp cụ thể và thực trạng rõ ràng của người tội trạng Hơn nữa rất có thể coi các tình tiết không giống là cốt truyện giảm vơi, nhưng lại cần ghi rõ trong bản án.”

- Quan điểm thứ nhất nhận định rằng, vấn đề vận dụng cốt truyện không giống đề xuất là phần đông cốt truyện không ngừng mở rộng những diễn biến đã được liệt kê trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000, có nghĩa là bắt buộc phối kết hợp thân tình tiết được liệt kê trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 với văn bản "tuỳ từng trường thích hợp cụ thể cùng yếu tố hoàn cảnh ví dụ của fan phạm tội” để khẳng định một ngày tiết liệu có phải là TTGN tại khoản 2 Điều 46 hay không.

- Quan điểm đồ vật nhị nhận định rằng, Khi xét xử, Tòa án chỉ phụ thuộc "từng trường hòa hợp cụ thể cùng hoàn cảnh rõ ràng của người phạm tội” để xác minh một cốt truyện liệu có phải là TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS hay không nhưng ko phụ thuộc cốt truyện đó đề nghị là cốt truyện không ngừng mở rộng của những TTGN được liệt kê tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000.

Thực tế, TTGN trách nát nhiệm hình sự siêu phong phú và đa dạng yêu cầu các diễn biến được nêu tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 chưa bao gồm không còn tất cả các TTGN. Mặt không giống, chính sách tại khoản 2 Điều 46 là điều khoản msinh sống phải lí giải tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 lý giải Điều công cụ nêu bên trên cũng nên là dụng cụ msinh sống. Do kia, Cửa Hàng chúng tôi thống tốt nhất với quan điểm thiết bị nhì.

2. Thực trạng vận dụng khoản 2 Điều 46 Sở khí cụ hình sự:

Trên thực tế, có tương đối nhiều bí quyết gọi với vận dụng không giống nhau đối với công cụ tại khoản 2 Điều 46 Sở qui định hình sự và khuyên bảo tại Nghị quyết số 01/2000 của Hội đồng Thđộ ẩm phán, ví dụ như sau:

2.1. Xác định TTGN qua vấn đề mở rộng những nhân tố về chủ thể, phạm vi, ĐK vận dụng của những TTGN được liệt kê trên điểm c Mục 5 kết phù hợp với ngôn từ mở sinh sống cuối điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000.

- Đối cùng với cốt truyện đầu tiên luật trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 bao gồm nội dung: "Vợ, ck, phụ thân, chị em, nhỏ, anh, chị, em ruột bị cáo là người có công cùng với nước hoặc gồm thành tựu xuất nhan sắc được Nhà nước khuyến mãi một trong số thương hiệu vinch dự như: nhân vật lao đụng, anh hùng lực lượng vũ khí, người người mẹ cả nước hero, người nghệ sỹ quần chúng, nghệ sĩ ưu tú, đơn vị giáo quần chúng, nhà giáo ưu tú, y sĩ dân chúng, lương y ưu tú hoặc những thương hiệu cao tay không giống theo lý lẽ của Nhà nước”.

Khi xét xử, bao gồm Hội đồng xét xử đang mở rộng "công ty thể” được Tặng Kèm thương hiệu cao tay có quan hệ tình dục với những người tội lỗi ngoại trừ "bà xã, ông chồng, phụ vương, mẹ, nhỏ, anh, chị, em ruột” với người lỗi lầm là "ông nội, bà nội, ông ngoại, bà nước ngoài, con cháu ruột kêu tín đồ tội tình là ông, bà nội, ngoại” vị cho rằng, diễn biến thứ nhất tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 pháp luật đơn vị được khuyến mãi thương hiệu cao quý là những người thuộc mặt hàng quá kế thứ nhất và thiết bị nhì của người lầm lỗi mang đến cho nên việc mở rộng phạm vi công ty như vậy này vẫn trực thuộc mặt hàng quá kế lắp thêm hai <1> của người tội ác. Thực tế, đã bao gồm trường hòa hợp, Tòa án cấp xét xử sơ thẩm, Tòa án cấp cho phúc thđộ ẩm ko vận dụng diễn biến ông nội bị cáo được thưởng huân cmùi hương, bố mẹ ông xã bị cáo là mái ấm gia đình liệt sĩ cần đã biết thành Tòa án cấp người đứng đầu thẩm bỏ án. Ví dụ: vụ án Quàng Thị Uân bị phán quyết về tội "Mua bán trái phép chất ma túy” sống Tỉnh Lào Cai. Hội đồng xét xử người đứng đầu thđộ ẩm Toàn án nhân dân tối cao sẽ ra quyết định bỏ bạn dạng án hình sự phúc thđộ ẩm và phiên bản án xét xử sơ thẩm xét xử Quàng Thị Uân để xét xử sơ thẩm lại cùng với nhận định nlỗi sau:"Mặt khác, Khi xét xử Tòa án cấp cho xét xử sơ thẩm với Tòa án cấp phúc thẩm còn tồn tại một trong những sai lầm, thiếu thốn sót nhỏng sau: Tại phiên toà phúc thẩm, Quàng Thị Uân knhì "gồm ông nội được thưởng trọn Huân chương thơm, phụ huynh ông chồng là gia đình liệt sỹ”. Trong làm hồ sơ vụ án tất cả phiên bản sao (có công chứng) Huân chương thơm binh lửa hạng ba của ông Quàng Vnạp năng lượng Lẻ, Huân chương thơm chiến công hạng ba của liệt sỹ Lò Vnạp năng lượng Pmùi hương cùng bởi Tổ quốc ghi công có thương hiệu liệt sỹ Lò Văn Phương thơm, tuy thế Tòa án cấp cho sơ thẩm với Tòa án cấp cho phúc thđộ ẩm không chu đáo, khám nghiệm các tư liệu này để gia công rõ mối quan hệ trong những bạn nêu bên trên với bị cáo, làm đại lý mang lại Việc vận dụng cốt truyện giảm nhẹ lúc ra quyết định hình pphân tử so với bị cáo”.2

Sau khi liệt kê các thương hiệu cao thâm được Nhà nước phong Tặng Kèm, tiết một điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 còn giải pháp msống "…hoặc những thương hiệu cao siêu khác theo biện pháp của Nhà nước”. Có Hội đồng xét xử đang chấp nhận những vẻ ngoài khen thưởng trong đấu tranh giải phóng dân tộc bản địa, kháng Mỹ cứu vớt nước như: Dũng sĩ diệt Mỹ, tráng sĩ diệt Ngụy, dũng sĩ khử xe tăng, dũng sĩ khử vật dụng bay, anh kiệt phá bom… là TTGN trách nát nhiệm hình sự theo chính sách tại khoản 2 Điều 46 BLHS cùng với nguyên do công ty trương phong khuyến mãi ngay các thương hiệu này được sự chất nhận được của Chính phủ VN dân chủ cộng hòa, Mặt trận giải phóng dân tộc bản địa Miền Nam đất nước hình chữ S và để được Tặng Kèm thương hiệu này cá thể đó phải tất cả thành tích to. Cho yêu cầu, bài toán vận dụng coi những danh hiệu này là "danh hiệu cao thâm không giống theo nguyên tắc của Nhà nước” để vận dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 mang đến bị cáo là tương xứng cùng với đạo lý, chế độ nhân đạo của Nhà nước ta3.

- Đối với diễn biến vật dụng sáu chính sách trên điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 gồm nội dung: "Gia đình bị cáo thay thế sửa chữa, bồi thường thiệt sợ thay mang lại bị cáo”. Thực tế, có Hội đồng xét xử vẫn mở rộng phạm vi đơn vị thay thế sửa chữa, bồi thường vậy mang đến bị cáo bởi mang đến rằng: bản chất của diễn biến này nhằm khắc phục và hạn chế, tinh giảm thiệt sợ vì hành vi phạm luật tội gây ra, cho nên, cho dù gia đình, bạn bè giỏi đồng nghiệp, cấp bên trên của bị cáo bồi thường gắng đến bị cáo thì thực chất vụ việc như nhau; Việc không ngừng mở rộng công ty bồi thường vào trường thích hợp này tránh việc giới hạn để nhanh chóng khắc chế, hạn chế kết quả mà hành vi phạm tội vì chưng bị cáo tạo ra.

- Đối cùng với cốt truyện thứ bố chế độ tại điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 gồm nội "Bị cáo là tín đồ tật nguyền do bị tai nạn ngoài ý muốn vào lao rượu cồn hoặc vào công tác làm việc, có xác suất thương tật trường đoản cú 31% trnghỉ ngơi lên.” hầu hết Hội đồng xét xử sẽ để mắt tới áp dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS nếu khi thực hiện hành phạm luật tội chúng ta là bạn tật nguyền mà ko đề nghị khẳng định nguyên nhân của câu hỏi bị tai nạn thương tâm với lập luận: khí cụ này chỉ số lượng giới hạn bị cáo bị tàn phế bởi vì tai nạn thương tâm lao hễ, trong công tác cơ mà ko pháp luật thêm những ngôi trường hòa hợp tàn phế bởi nguyên nhân không giống (như: trên nạn giao thông vận tải, vày tai bão lụt, hỏa hoán vị …) là chưa phù hợp, tạo nên sự bất đồng đẳng trong những fan bị tàn phế cùng nhau, nguim nhân dẫn đến việc bị cáo bị tật nguyền không phải là dấu hiệu nhằm chú ý bớt nhẹ mang đến bị cáo nhưng then chốt vấn đề là khi tiến hành hành vi phạm tội bị cáo là fan tật nguyền.

2.2. Xác định TTGN phụ thuộc vào hồ hết tình tiết sút vơi được cách thức tại khoản 1 Điều 46 BLHS

Thực tiễn xét xử, có địa điểm Hội đồng xét xử đang vận dụng diễn biến bớt dịu làm việc khoản 2 Điều 46 BLHS lúc bạn tội lỗi chỉ đáp ứng 01 văn bản so với phần nhiều tình tiết giảm vơi được liệt kê trên khoản 1 Điều 46 BLHS bao gồm 02 văn bản. Chẳng hạn, đối với TTGN "tội lỗi thứ nhất ở trong trường hòa hợp ít nghiêm trọng” phương tiện trên điểm h khoản 1 Điều 46 BLHS, trong thực tế bao gồm địa điểm, lúc bạn lầm lỗi chỉ tất cả diễn biến "tội lỗi lần đầu” hoặc diễn biến "ở trong trường hòa hợp không nhiều nghiêm trọng” thì bao gồm Tòa án đang mặc nhiên áp dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS cho người phạm tội; đối với diễn biến, "người tội ác tự nguyện đền bù thiệt hại” được hình thức tại điểm b khoản 1 Điều 46 BLHS nhưng fan tội ác không tồn tại trách nhiệm bồi hoàn dẫu vậy sẽ từ bỏ nguyện đền bù thì gồm chỗ Tòa án vận dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS cho những người lầm lỗi.

Xem thêm: Vì Sao Xây Dựng Động Cơ Vào Đảng Đúng Đắn Được Đặt Lên Hàng Đầu

2.3. Một số cốt truyện được vận dụng là TTGN thuộc khoản 2 Điều 46 BLHS nhưng yêu cầu có ĐK kèm theo Khi vận dụng đối với từng vụ án rõ ràng.

Trong thực tiễn, bao gồm Hội đồng xét xử cho rằng một số trong những cốt truyện được xác minh là TTGN trực thuộc khoản 2 Điều 46 BLHS Khi chúng đương nhiên "điều kiện” ví dụ, ĐK kia buộc phải gắn cùng với từng vụ án, bạn lỗi lầm ví dụ. Tức là, chúng gồm ý nghĩa sâu sắc giảm dịu đối với ngôi trường đúng theo này nhưng lại lại không tồn tại quý giá bớt nhẹ vào ngôi trường vừa lòng khác, chính là các tình tiết: vụ việc tội tình xẩy ra đã lâu; fan lầm lỗi cùng bạn bị sợ hãi tất cả quan hệ gia đình…4. Đối cùng với diễn biến "vụ việc lỗi lầm xảy ra sẽ lâu” chỉ được áp dụng là TTGN trực thuộc khoản 2 Điều 46 BLHS Lúc trong vòng thời hạn trường đoản cú khi phạm nhân được triển khai cho đến lúc xét xử, tín đồ tội vạ luôn luôn chấp hành giỏi cơ chế pháp luật làm việc địa pmùi hương, thời hạn kéo dài là vì lỗi của phòng ban, tín đồ triển khai tố tụng tốt vày nguyên nhân rõ ràng, không phải xuất phát từ tín đồ lỗi lầm. Đối cùng với diễn biến "bạn tội trạng với người bị sợ tất cả quan hệ giới tính gia đình”, chỉ được áp dụng là TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS lúc bạn lầm lỗi với lỗi vô ý, phạm tội độc nhất thời do ảnh hưởng tác động bên phía ngoài.

2.4. Xác định những tình tiết khác là TTGN phụ thuộc giải đáp ngơi nghỉ cuối điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 mà không có sự Review cụ thể.

Đó là những tình tiết: sẽ tịch thu được gia sản vì lầm lỗi cơ mà có; người tội tình gồm công việc định hình với được bảo lãnh; phạm tội vị phụ thuộc vào fan không giống, nể nả không tồn tại tính chất vụ lợi; bạn tội vạ gồm tuổi thọ còn trẻ; phạm tội bởi vì bị cuốn hút, rủ rê; tội tình vày quá tự tín vào tín đồ khác; bị cáo hiện có nhân thân xuất sắc, chưa có tiền án, chi phí sự; bị cáo có trình độ chuyên môn văn hóa tốt, thông thuộc lao lý còn hạn chế; tội lỗi vì chưng bột phát, độc nhất vô nhị thời; tín đồ phạm tội đi lại đồng lũ từ bỏ thú; bị cáo là fan có khá nhiều năm tsi gia lực lượng trang bị hoặc kungfu ngơi nghỉ những chiến trường B, C, K, hoặc công tác làm việc ở vùng nhiệt độ độc hại hoặc hành nghề ô nhiễm và độc hại làm cho bớt tuổi thọ; bị cáo đang mắc căn bệnh vô phương cứu chữa (ung thư, HIV); bị cáo bị mắc bệnh tâm thần vào quá trình sẵn sàng xét xử, new tạm chữa bệnh ổn định định; bị cáo đang bé nặng, bệnh nặng hoặc sức mạnh vượt yếu; bị cáo đã mắc bệnh nguy kịch, nan y; bị cáo là fan lao cồn tốt nhất vào gia đình, trường hợp bị phạt tầy các năm đang tạo nên gia đình quan trọng khó khăn khăn…Trong khi, vào một vài vụ án, Tòa án còn xác định một trong những cốt truyện sau là TTGN trách nhiệm hình sự ở trong khoản 2 Điều 46 BLHS: bị cáo bị lâm thời giam hơi lâu; phạm tội bởi vì dùng kích thích dẫn đến không làm chủ được bản thân;<2> tốt bị cáo đã trường đoản cú nguyện giao nộp số tiền thu lợi bất chính; bị cáo từ bỏ nguyện giao nộp tiền pphân tử trước lúc phiên tòa xét xử phúc thẩm diễn ra; …

Việc áp dụng nhỏng 03 trường hòa hợp đầu, trong trong thực tiễn còn có quan điểm không thống tốt nhất tuy vậy theo Shop chúng tôi là đồng ý được. Đối với trường hòa hợp vật dụng tư thì theo công ty chúng tôi là áp dụng không tồn tại địa thế căn cứ.

3. Một số con kiến nghị

- Để hạn chế Việc áp dụng tùy tiện thể, thiếu hụt thống tốt nhất lý lẽ TTGN trách nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 thì cần có quy kim chỉ nan dẫn một giải pháp chi tiết rộng về vấn đề vận dụng TTGN trách nhiệm hình sự ngơi nghỉ khoản 2 Điều 46 BLHS. Cụ thể, đề nghị bổ sung cập nhật vào Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 căn cứ để khẳng định một cốt truyện là TTGN trách nát nhiệm hình sự ở kề bên địa thế căn cứ phụ thuộc vào "ngôi trường vừa lòng cụ thể với yếu tố hoàn cảnh cụ thể của fan phạm tội”. Cụ thể nlỗi sau:

+ Đối cùng với đa số tình tiết được vận dụng là TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS mà chưa được liệt kê tại 8 ngày tiết của điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 thì lúc vận dụng phần cuối của điểm c Mục 5 Nghị quyết số 01/2000 giúp xem chúng là TTGN đề nghị đảm bảo an toàn đặc trưng của TTGN là bọn chúng phải có giá trị bớt vơi và trực thuộc 01 trong các 03 ngôi trường đúng theo sau: (1) có giá trị sút vơi tính chất, mức độ của tội phạm; (2) diễn tả nhân thân đặc biệt quan trọng của fan tội tình và (3) thể một thể kĩ năng cải tạo, giáo dục xuất sắc của bạn phạm tội. Nếu không tồn tại 0một trong 3 trường vừa lòng này thì không được coi như diễn biến đó là TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS.

- Vì nguyên lý về TTGN trách nát nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 BLHS với giải đáp trên Nghị quyết số 01/2000 của Hội đồng Thđộ ẩm phán TANDTC là luật pháp msống phải yêu cầu gửi vào những siêng đề để hướng dẫn để áp dụng đúng cùng thống tốt nhất chính sách này.

- Kiểm tra câu hỏi vận dụng TTGN trách rưới nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 46 BLHS vào kết quả xét xử các vụ án hình sự để có sự Review, rút ít kinh nghiệm tay nghề kịp thời hồ hết không nên sót, vi phạm luật vào câu hỏi áp dụng. Cần bao gồm sự tổng vừa lòng, Review cùng tóm lại phần đa diễn biến nào áp dụng đúng nhằm áp dụng thống tuyệt nhất vào toàn ngành.

1.Xem: Điểm c khoản 1 Điều 676 Sở chế độ Dân sự.

3.Xem: Lê Văn Sua, Áp dụng TTGN trên khoản 2 Điều 46 BLHS, Tạp chí Tòa án nhân dân số 14/2004, tr 25-26.

4.Xem: Trần Thị Quang Vinh, 2005, Các TTGN trách nhiệm hình sự trong Luật HÌnh sự đất nước hình chữ S, Nxb. Chính trị nước nhà, Thành Phố Hà Nội, tr146-147.

5. Xem: Hồ Sỹ Sơn, Những giảm bớt trong các điều khoản của BLHS năm 1999 về các TTGN, tăng nặng trĩu trách nát nhiệm hình sự và hướng khắc phục, Tạp chí Tòa án nhân số lượng dân sinh 16/2008, tr.2-4 cùng 9; Trần Thị Quang Vinc, 2005, Các TTGN trách nhiệm hình sự trong Luật hình sự Việt Nam, Nxb. Chính trị giang sơn, Hà Nội Thủ Đô, tr.145.